Dla pracowników z okolic Słubic, Rzepina czy Świecka codzienne dojazdy do pracy w Niemczech to codzienność. Jeśli mieszkasz w Polsce i pracujesz po drugiej stronie granicy, masz szczególny status podatkowy — jesteś Grenzpendlerem (pracownikiem przygranicznym). To zmienia zasady rozliczeń z fiskusem.
W którym kraju płacisz podatek?
Odpowiedź wynika z Umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBA — Doppelbesteuerungsabkommen, podpisanej w 2003 r.). Ogólna zasada: dochód z pracy najemnej jest opodatkowany tam, gdzie praca jest wykonywana.
Jeśli pracujesz fizycznie w Niemczech — podatek płacisz w Niemczech. Niemieccy pracodawcy (w tym agencje takie jak Nexflow) automatycznie potrącają z Twojego wynagrodzenia:
- Lohnsteuer — podatek dochodowy od wynagrodzeń
- Solidaritätszuschlag (Soli) — 5,5% od podatku (od 2021 r. większość pracowników go nie płaci)
- Kirchensteuer — podatek kościelny (jeśli jesteś zarejestrowany jako członek kościoła)
Czy muszę składać deklarację w Polsce?
Tak. W Polsce składasz PIT-36 lub PIT-ZG i wykazujesz dochód uzyskany w Niemczech. Dzięki metodzie wyłączenia z progresją (stosowanej przez Polskę zgodnie z DBA) dochód z Niemiec:
- Jest zwolniony od podatku w Polsce
- Ale uwzględniany jest do ustalenia stawki procentowej, którą opodatkujesz ewentualne inne dochody polskie (np. najem, umowy zlecenia)
Jeśli nie masz żadnych dochodów w Polsce — możesz nie mieć podatku do zapłaty w Polsce w ogóle. Mimo to PIT i tak złóż — to Twój obowiązek.
Jak działa Lohnsteuerjahresausgleich (rozliczenie roczne w Niemczech)?
Na koniec roku możesz złożyć Einkommensteuererklärung (zeznanie podatkowe) w Niemczech przez system Elster (elster.de). Jest to opłacalne, bo możesz odliczyć:
- Werbungskosten (koszty dojazdu) — 0,30 EUR/km × 2 × odległość dom–praca
- Składki na związki zawodowe, odzież roboczą, koszty kształcenia
- Wydatki na zakwaterowanie (jeśli zostajesz w Niemczech w tygodniu)
Przeciętny zwrot nadpłaconego podatku dla pracownika tymczasowego dojeżdżającego z Polski to 400–1 200 EUR rocznie.
Ważne: Steuerklasse na Lohnsteuerkarte
Twoja stawka podatkowa zależy od Steuerklasse (klasy podatkowej) wpisanej w Twoją Lohnsteuerkarte (elektronicznie: ELStAM):
- Klasa I — single lub żona/mąż za granicą, bez dzieci
- Klasa III — możliwa, jeśli małżonek pracuje w Polsce i zarabia znacznie mniej
- Klasa II — osoba samotnie wychowująca dzieci
Zmiana klasy podatkowej może znacząco obniżyć miesięczne potrącenia. Złóż wniosek (Antrag auf Steuerklassenwechsel) w swoim Finanzamt (urząd skarbowy) w Niemczech.
Praktyczne kroki dla nowego Grenzpendlera
- Zrób Anmeldung — rejestrację adresu w Niemczech lub oświadcz pracodawcy, że jesteś polskim rezydentem (wpływa na klasę podatkową i ubezpieczenie)
- Zbierz Lohnsteuerbescheinigung od pracodawcy za każdy rok (dostaniesz z Nexflow)
- Złóż Einkommensteuererklärung przez Elster do 31 lipca roku następnego (lub do 28 lutego jeśli przez doradcę podatkowego)
- W Polsce złóż PIT-ZG jako załącznik do PIT-36
Nexflow pomaga w formalnościach
Jako pracownik Nexflow otrzymujesz na koniec roku Lohnsteuerbescheinigung (zaświadczenie o potrąconym podatku) w formie elektronicznej i papierowej. Nasz dział kadr odpowie na pytania po polsku. W bardziej skomplikowanych sprawach (zmiana klasy, odliczenia) rekomendujemy polskiego doradcę podatkowego specjalizującego się w rozliczeniach DE-PL.