Zasiłek opiekuńczy w Polsce — prawa cudzoziemca przy chorobie dziecka lub bliskiego
Twoje dziecko zachorowało i nie może pójść do szkoły lub żłobka? A może opiekujesz się chorym współmałżonkiem? Jako pracownik tymczasowy w Polsce masz prawo do zasiłku opiekuńczego — płatnego zwolnienia z pracy, aby zaopiekować się bliską osobą. Sprawdź, jak z niego skorzystać.
Czym jest zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy to świadczenie z ZUS wypłacane pracownikowi, który musi zostać w domu, aby zaopiekować się chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Zasiłek wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku (czyli w przybliżeniu 80% wynagrodzenia) za każdy dzień opieki.
Zasiłek opiekuńczy różni się od L4 (zasiłku chorobowego) — L4 dotyczy Twojej choroby, zasiłek opiekuńczy dotyczy choroby bliskiej osoby.
Kto ma prawo do zasiłku opiekuńczego?
Prawo do zasiłku opiekuńczego mają pracownicy objęci ubezpieczeniem chorobowym w ZUS. Jako pracownik tymczasowy zatrudniony przez agencję pracy (np. Nexflow) na umowę o pracę lub umowę zlecenia z ubezpieczeniem chorobowym spełniasz ten warunek.
Ważne: przy umowie o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe. Przy umowie zlecenia — można się ubezpieczyć dobrowolnie (warto to sprawdzić ze swoim pracodawcą).
W jakich sytuacjach przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy przysługuje, gdy opiekujesz się:
- Chorym dzieckiem do 14 lat — jest to najczęstsza sytuacja; nie musi to być choroba ciężka — wystarczy zwykłe przeziębienie
- Chorym dzieckiem powyżej 14 lat lub dorosłym niepełnosprawnym dzieckiem — pod warunkiem że zamieszkuje z Tobą
- Chorym małżonkiem, rodzicem, teściem lub innym członkiem rodziny — jeśli mieszka z Tobą i wymaga opieki
- Zdrowym dzieckiem do 8 lat — gdy żłobek/szkoła są zamknięte (np. z powodu choroby nauczyciela, strajku, epidemii)
Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje?
Liczba dni jest ograniczona w ciągu roku kalendarzowego:
- 60 dni — na opiekę nad dziećmi do 14 lat
- 14 dni — na opiekę nad starszymi dziećmi i innymi członkami rodziny
- Łącznie nie więcej niż 60 dni w roku na wszystkich uprawnionych
Dni się kumulują — jeśli w tym roku masz już 30 dni opieki nad dzieckiem do 14 lat, pozostało Ci jeszcze 30 dni.
Jak uzyskać zasiłek opiekuńczy — krok po kroku
- Poinformuj pracodawcę — zadzwoń lub napisz SMS/e-mail w dniu nieobecności lub wcześniej
- Uzyskaj zaświadczenie lekarskie (ZUS ZLA) — lekarz wystawia elektroniczne zwolnienie bezpośrednio do ZUS przez system e-ZLA; Ty i pracodawca dostajecie powiadomienie
- Wypełnij wniosek ZUS Z-15A (opieka nad dzieckiem) lub Z-15B (opieka nad innym członkiem rodziny) — druki dostępne w ZUS lub online na zus.pl
- Złóż wniosek pracodawcy — pracodawca przekazuje dokumenty do ZUS i wypłaca zasiłek
Przy małych firmach (do 20 pracowników) zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS. Przy większych — wypłaca pracodawca, a potem ZUS mu zwraca.
Czy cudzoziemiec może skorzystać z zasiłku opiekuńczego?
Tak — zasiłek opiekuńczy przysługuje każdemu, kto jest objęty ubezpieczeniem chorobowym w Polsce, niezależnie od narodowości. Dotyczy to Ukraińców, Białorusinów i obywateli innych krajów pracujących legalnie w Polsce.
Warunek: musisz posiadać ważne zezwolenie na pracę lub pracować na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy i być zgłoszony do ZUS przez pracodawcę.
Zasiłek opiekuńczy a umowa zlecenie
Przy umowie zlecenia ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Jeśli nie jesteś ubezpieczony chorobowo, nie masz prawa do zasiłku opiekuńczego ani L4. Sprawdź w swoim ZUS czy w dziale kadr agencji, czy jesteś ubezpieczony — warto to wiedzieć z wyprzedzeniem.
Podsumowanie
- Zasiłek opiekuńczy = 80% wynagrodzenia za czas opieki nad chorym dzieckiem lub bliskim
- Przysługuje pracownikom z ubezpieczeniem chorobowym w ZUS
- Maksymalnie 60 dni rocznie na dzieci do 14 lat, 14 dni na pozostałych bliskich
- Potrzebujesz: zwolnienia lekarskiego (ZUS ZLA) + wniosku Z-15A/B
- Dotyczy cudzoziemców tak samo jak obywateli polskich
Masz pytania dotyczące swoich praw pracowniczych w Polsce? Skontaktuj się z Nexflow — pomagamy naszym pracownikom na każdym etapie zatrudnienia.